Categorías
Editorial Elvira Poesía

ROMPENTE? Quen son Rompente?

Rompente fúndano Antón Reixa e Alfonso Pexegueiro en 1975. Antón Reixa, Manuel M. Romón e Alberto Avendaño mantiveron viva unha actitude literaria rompedora en Galicia que comezou chamándose Grupo de Resistencia Poética e desembocou no que marcaría as súas vidas: O Grupo de Comunicación Poética Rompente. Publicaban poemas con aquela técnica de impresión coñecida como «vietnamita», e as multicopias con clixés. Rompente pertence daquela á prehistoria da modernidade poética galega. Empezaron tan novos que só os doutores de literatura galega saben da súa primeira xuntanza poética. Eran, en doses inexactas, un chisco «beat» e un chisco guerrilleiros. Unidos, a finais dos 70 do século pasado, Avendaño, Reixa e Romón autoeditáronse, fundaron Rompente Edicións e publicaron Silabario da turbina (1978) e A dama que fala (1983). En 1979, a serie Tres Tristes Tigres vería a publicación de 3 libros de autor: As Ladillas do Travesti (Reixa), galletas kokoschka non (Romón) e Facer Pulgarcitos Tres (Avendaño). Logo, reencontraríanse os tres, en papel, na antoloxía poética Upalás (1998). Facían «performances» e estaban obsesionados coa linguaxe «multimedia», pero esas palabras aínda non se usaban naqueles tempos. Subíanse a escenarios con músicos, como Julián Hernández (antes de que se fundase Siniestro Total), e colaboraban con pintores como Menchu Lamas e Antón Patiño para visualizar a súa expresión poética. Hoxe, uns 40 anos despois, teiman na poesía e volven dirixirse a palabra aínda que seguen falando sós.

Caricatura do Grupo Rompente por Gogue

Manuel M. Romón (Naceu en Vigo)

Romón volve a Rompente. De 1976 a 1983 formou parte do Grupo de Comunicación Poética Rompente. Xunto con Antón Reixa e Alberto Aven- daño publicou Silabario da turbina (1978), A dama que fala (1983) e a antoloxía Upalás (1998). En galletas kokoschka non (1979), Anaí (1983), Miniaturas (1987), Nadir (1996), Et finira le jour de son commencement (2000) e Poesía barata (2006) compartiu páxina (dependendo do proxecto) cos pintores Menchu Lamas, Antón Patiño, Alberto de Sousa e Lito Portela, cos músicos Enrique X. Macías e Julián Hernández, e coa fotógrafa Dolores Ojea. Escribiu letras de cancións para Siniestro Total e para o Xabarín Club da TVG, empresa para a que traballou, entre 1993 e o 2017, como presentador de concursos e de programas culturais, guionista, tradutor, documentalista e actor secundario en series de ficción.

Alberto Avendaño (Naceu en Vigo)

Avendaño volve a Rompente. De 1976 a 1983 formou parte do Grupo de Comunicación Poética Rompente. Xunto con Antón Reixa e Ma- nuel M. Romón publicou Silabario da turbina (1978), A dama que fala (1983) e a antoloxía Upalás (1998). En Facer Pulgarcitos Tres (1979) colaborou cos pintores Menchu Lamas e Antón Patiño quen foron os deseñadores da Colección Tres Tristes Tigres de Rompente. Co pintor e arquitecto Alberto de Sousa compartiu traballos nas Follas de Resis- tencia Poética de Rompente. Cos músicos Enrique X. Macías e Julián Hernández compartiu escenarios en espectáculos de Rompente. Por un tempo traballou para a Radio e TV de Galicia e escribiu letras para Sito Sedes e Os Tamara. O seu máis recente libro de poemas en gale- go é Texas (2003). Autor de literatura infantil (dous Premios Barco de Vapor en Galicia), teatro, e tradutor ao galego de clásicos británicos e estadounidenses, nos últimos 30 anos Avendaño fixo carreira literaria e xornalística en Estados Unidos, onde traballou para The Washington Post, e o seu libro El Amor de tu Nombre–Poemas de dios, de diosas y de adioses, recibiu o International Latino Book Award (Los Angeles, 2016). Galardoado cos principais premios nacionais da prensa hispana en Estados Unidos, Avendaño conta tamén con tres Premios EmmyTM da Academia da Televisión estadounidense.

Antón Reixa (Naceu en Vigo)

Reixa volve a Rompente. De 1975 a 1983 formou parte do Grupo de Co- municación Poética Rompente. Xunto con Manuel M. Romón e Alberto Avendaño publicou Silabario da turbina (1978), A dama que fala (1983) e a antoloxía Upalás (1998). En As Ladillas do Travesti (1979) colaborou cos pintores Menchu Lamas e Antón Patiño quen foron os deseñadores da Colección Tres Tristes Tigres de Rompente. Foi profesor de Lingua e Literatura Galega, profesión que abandonou para iniciar proxectos musicais, televisivos, literarios e cinematográficos. Funda o grupo de rock Os Resentidos (1982) cos que produce, entre outros, Fai un Sol de Carallo (1986) e Jei (1990). Colabora con Siniestro Total e forma o grupo Nación Reixa (1995). Dirixe para a TVG Mareas Vivas (1998). Adaptou e produciu a película El Lápiz del Carpintero (2002) basada na novela de Manuel Rivas e Hotel Tívoli (2007). Recibe o Premio Pedigree (2007) no Festival de Cans. En vídeo produciu e dirixiu, entre outros, Salvamento e Socorrismo (1985), Galicia Sitio Distinto (1989) e Ondas Van (2004). Os seus libros máis recentes son Látego de algas (2008), Leccións de Cousas (2011) e Michigan/Acaso Michigan, Crónica De 18 Días En Coma (2018), Melancoholemia (2020) e Outlet (2020).

Menchu Lamas (Naceu en Vigo)

Participa nas actividades do Colectivo da Imaxe. Colabora coa revis- ta Loia e no deseño das publicacións do Grupo Rompente. Membro fundadora de Atlántica, no comezo dos anos 80. As súas obras foron seleccionadas para mostras internacionais como «Bienal de Sao Pau- lo», «Europalia», «Five Spanish Artists» en New York, «Caleidoscopio Español» y «Spansk-Egen-Art» que percorreu diferentes museos es- candinavos. «Currents» no ICA de Boston, xunto a Polke, Leon Golub e Anish Kapoor. Seleccionada na mostra «Art d ́Aujourdhui–Art de Femmes», Musée du 20 ́eme Siécle de Viena. Expón en museos e ga- lerías de Alemaña: en Bonn, Colonia, Düsseldorf, Munich, Hamburgo, Stuttgart. Na Galeria Aline Vidal de París. O CGAC dedicoulle unha mostra retrospectiva que viaxou a Milán, Nápoles e Roma: «A sombra na man / A viaxe das formas». Elixida membro da Real Academia Galega de Belas Artes. Realiza no Museo ARTIUM de Vitoria a mostra «Cólores nómadas/ Kolore Nomadak».

Antón Patiño (Naceu en Monforte de Lemos)

Participou xunto con Jorge Agra, Carlos X. Berride e Menchu Lamas no Colectivo da Imaxe. Colabora no deseño dos libros do grupo poéti- co Rompente. Participa na revista Loia (con Manuel Rivas, Xosé Manuel e Lois Pereiro). Membro fundador de Atlántica. Exposicións individuais de pintura en París, New York, Zürich, Amsterdam, Hamburgo, Estocolmo, Burdeos. Autor do cómic experimental Esquizoide e do libro Xeometría líquida. Dedicou libros a Urbano Lugrís (Viaxe ao corazón do océano), a Reimundo Patiño, Uxío Novoneyra (Universo Novoneyra), a Lois Pereiro (Radiografía do abismo, Quen corta os fíos do soño?, Dicionario de Sombras). Con Xavier Seoane publicou o manifesto Hai suficiente infinito. Ten publicado ensaios sobre teoría da imaxe: Todas las pantallas encendidas, Manifiesto de la mirada, De dónde vienen las imágenes. Tamén dos títulos Océano e silen- cio, Teoría do riso, Mapa ingrávido, Libro dos lugares, Libro dos lugares 2, A mirada Atlántica, Escritos de un sonámbulo. A mostra «Caosmos», no CGAC, recolle unha ampla panorámica das súas creacións.

Julián Hernández (Madrid, Ano da Rata)

Músico, etc. Colaboracións con Rompente e o Taller de Música Mundana de Llorenç Barber. Un non parar multimedia con Manuel M. Romón: pelí- culas de Super 8 e intervencións de spoken word (The Woman Who Said No, Nadir, Poesía Barata). En Siniestro Total desde 1981: máis de vinte ál- bums con centenares de cancións e unha aproximación perversa á música contemporánea en 2011 con Javier López de Guereña e o Taller Atlántico Contemporáneo, TAC (Land of Opportunity). A relación da banda con Joe Hardy, lendario produtor de Kentucky, acadou una marca histórica: 25 anos. Música para TV (Xabarín Club – TVG) e teatro (Batea, Artello Teatro, 1990). Columnas en demasiadas publicacións (a destacar Faro de Vigo, El País, Público, 20 Minutos, El Mundo, a Revista GQ, Rolling Stone e o fanzine Smecta). Un ensaio (¿Hay vida inteligente en el Rock and Roll?, Temas de Hoy, 1999) e unha novela (Sustancia negra, Espasa 2015) son toda a súa bibliografía en solitario. É hipermétrope. Participou nunha película pornográfica e entrou na RAE durante unhas horas. Vive con catro gatos e unha sequoia.

Texto extraído da obra QUE HOSTIA DIN OS RUMOROSOS?

Categorías
Editorial Elvira Poesía

ESCOLMA ABERTA xa está aquí

Hai cousas que nunca deberían caer no esquecemento. Esta é a proposta de Escolma aberta, un traballo que hai uns meses comezaba unha viaxe no tempo e que hoxe ve a luz coa certeza de recuperar esa esencia que non debe morrer co paso dos anos.

Dez poemas que se converten nun libro‒disco que fusiona música, literatura e pintura: unha homenaxe total á cultura galega. Dez poemas que son dez cancións que forman parte do recordo sonoro de varias xeracións de galegos e galegas grazas a Luís Emilio Batallón, Suso Vaamonde, Amancio Prada, Xoán Rubio, Os Tamara, Juan Pardo e Vicente Araguas; voces valentes que se atreveron a cantar na nosa lingua nos momentos de máis escuridade e que merecen ser reivindicadas.

Escolma aberta quere dotar dun novo son as letras de Rosalía de Castro, Celso Emilio Ferreiro, Ramón Cabanillas, Federico García Lorca, Álvaro Cunqueiro, Alfredo Conde, Manuel Curros Enriquez e Bernardino Graña Villar. Alberto Cunha é o encargado de dar ese halo de modernidade a estes poemas míticos, reinterpretándoos con ritmos máis actuais.

Cada unha destas composicións vai acompañada dun comentario feito por diferentes personalidades do eido cultural galego. Deste xeito conséguese dar unha visión de 360 graos desas pezas musicais que dalgún xeito seguen pertencendo ao imaxinario colectivo da galeguidade. Das ilustracións que completan esta obra encargouse Ramón Trigo, enchendo de maxia un libro que ten o espírito de perdurar no tempo.

Podedes facervos con Escolma Aberta na vosa librería de confianza (se non o teñen poderán encargalo sen problema) ou na nosa tenda en liña facendo click no seguinte botón:

Aproveitamos para deixarvos unha pequena mostra en forma de video musical do cover que fixo Alberto Cunha do poema de Ramón Cabanillas «A Rosalía de Castro», que xa musicara Juan Pardo no ano 1976:

Rosalía ña Nai Miña Santiña
Rosalía ña Nai Miña Santiña,
Mentra–La Rula Milagreira Escoito
Sinto Unha doce Man Que Me Acariña

Categorías
Carlos Oroza Poesía

Un año sin Oroza

En el silencio que nos reúne y nos separa

El sentimiento sin embargo nos convoca y nos hace cómplices

(…)

En el norte hay un mar que es más alto que el cielo

Todo es vértigo y sombra

¿Quién es? ¿De dónde y hacia dónde? Me pregunto ¿Dónde?

¿De quién tanta locura? Tanto invierno abrazado

«¿Quién entonces dio fuerza a las fuentes y refrescó los manantiales

Enfrió la roca seca

Y afirmó la arena en su azul de espuela de caballero azul de color de María?»

Él fue quien creó en el sistema la asociación de ideas

En la rectitud de las estuatuas el sentido común

La asociación de ideas que provocó en el sistema el desconcierto

La introducción de un principio en la fiebre o la materia que formó la causa

Del fulgor de su azul más profundo suavo de longitud aproximada

Se estilizó en la forma

Y estableció la diferencia entre los otros sueños

Y los sueños amarillos anteriores

La forma más honesta de recordar a Carlos Oroza, en este triste día gris en el que se celebra el primer aniversario de su desaparición física (porque su esencia permanece y permanecerá), es recitarlo. Sentir sus ritmos casi chamánicos. Envolvernos de su universo salvaje, de su malditismo solitario que no es más que la libertad creativa llevada al extremo de sus consecuencias. Asumir la belleza desde sus propias palabras, como él la entendía, como quería compartirla y reflexionarla. Levitar sobre sus versos y llenar la realidad de una intensa magia velada que deslumbra a los incrédulos.

En palabras del propio Oroza«Évame es  un viaje hacia el recuerdo. Hacia lo contemplado. Un canto a la mujer. Y la voz de un hombre que viaja por la vida en dirección contraria». Por tanto Évame es el punto de partida perfecto para tenerlo presente, vivo en nuestras almas y en una memoria errática que construye nuevos universos.

Hoy más que nunca: SIEMPRE OROZA.